Historiek Saffraanberg

Saffraanberg: Oord met pedagogisch karakter

Historique-Saff-artBij het begin van de XXste eeuw liet de kloosterorde van de Ursulinen een kostschool bouwen, met de bedoeling er meisjes uit de bemiddelde Europese families een waardige opvoeding te geven. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam hieraan een einde. Kort na de oorlog kocht de Belgische Staat het gebouw voor het bescheiden bedrag van 2 miljoen en vestigde er de pupillenschool; in de jaren ‘30 werd de kadettenschool er ondergebracht.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Saffraanberg een belangrijke schakel in het Duitse luchtverweer en deed dienst als hoofdkwartier van de nabijgelegen basis van Brustem. De school behield echter haar pedagogisch karakter en de bezetter gebruikte de school om vrouwen op te leiden tot assistent-luchtverkeersleiders. Tijdens het testen van een nieuw begeleidingssysteem van de geallieerde vliegtuigen ontsnapte de school, als bij wonder, aan een luchtbombardement.

A British Touch

a-britisch-touchIn de periode tussen de twee oorlogen werd Evere het centrum voor de opleiding van militair luchtverkeer. In het debacle van mei 1940 gaat de band met de voorganger van de school verloren. Het is pas in 1944 dat de “Belgian Initial Training School” haar deuren kan openen binnen de Belgische afdeling van de Royal Air Force (RAF), te Snailwell (Engeland). Naast de basisopleiding voor piloten vinden we er ook een “Technical Training School”.

Pas in oktober ’46 werd de school naar Saffraanberg overgebracht. Maar de “British touch” heeft zich nog jaren nadien doen gelden. Niet alleen werd het uniform van de RAF nog gedragen, maar vooral de onderwijsmethoden ondergingen nog altijd de Britse invloed. De theoretische kennis bleef beperkt tot een minimum ten voordele van een uitgebouwde praktische aanpak, ondersteund door een uitgebreid pakket van didactisch materieel.

De feniks herrijst uit zijn as

Tel-de-PhenixOp 8 augustus 1948 worden de gebouwen door een hevige brand verwoest. Alle materieel is totaal onbruikbaar. Van het Ursulinenklooster blijven alleen nog de muren en de kelders over. De Technische School vindt voorlopig onderdak in de Ambiorix-kazerne van Tongeren. Ondertussen start in Saffraanberg de heropbouw. Op de plaats van het voormalig klooster wordt een reusachtig gebouw opgetrokken. In deze koude-oorlogsperiode groeit het aantal leerlingen aan tot 2000. Heel vlug worden houten barakken gebouwd om het gebrek aan lokalen voorlopig te verhelpen.

Een gehomologeerd diploma voor de leerlingen

Dankzij een internationaal klimaat van ontspanning wordt, eind van de jaren ’50, de legerdienst teruggebracht op één jaar. Dit blijkt te kort voor de opleiding van een dienstplichtige tot technicus. Voor de vorming van de onderofficieren-technici doet zich een ander probleem voor: elke promotie of bijscholing betekent een verblijf in de Technische School en bijgevolg een tijdelijke afwezigheid van de basis. Tevens doet ondertussen de derde generatie straalvliegtuigen haar intrede. Dit brengt de Luchtmacht ertoe te breken met de traditionele Britse onderwijsmethoden; de toekomstige technici zullen voortaan een uitgebreide basisopleiding krijgen waardoor zij zich gemakkelijk kunnen aanpassen aan de vereisten van hun job.

Met het Koninklijk Besluit van 7 april 1959 wordt de Hogere Secundaire Technische School (HSTS) opgericht. De technici, voor de drie krijgsmachten, worden gevormd door burgerleraars. Aan het einde van hun vorming krijgen de leerlingen een gehomologeerd A2-diploma. Saffraanberg beschikt nu over twee afdelingen: een algemene opleiding aan de HSTS (D1) gevolgd door specialisatiecursussen en training op luchtmachtmaterieel (D2).

Na het vuur, het water

In 1967 heeft het hoofdgebouw met grote problemen af te rekenen: deuren gaan klemmen, ramen springen stuk… het gebouw stort zelfs gedeeltelijk in. Door een lek in de ondergrondse waterleiding spoelen de fundamenten met duizenden liters water weg. Het enorme gebouw is volledig onstabiel.
Er moet vlug een oplossing worden gevonden. In 1968 worden uiterst moderne prefab-schoolgebouwen opgetrokken. De blauwgrijze gebouwen, waarvan de levensduur op 15 jaar was geschat, zijn nog steeds in gebruik.

Een voortdurende strijd: meegaan met de tijd

saffraanberg-historiqueDe Technische School heeft enerzijds de technologische evolutie altijd op de voet gevolgd; anderzijds heeft ze ook voor maatschappelijke vernieuwing gezorgd. Zo doen, in 1976, de eerste vrouwelijke leerkrachten hun intrede in het voormalige klooster en, enkele jaren later, komen meisjes de rangen van de leerlingen aanvullen.
Dankzij een nauwe samenwerking met de universiteiten, kan Saffraanberg als een van de eerste geïnformatiseerde vragenbanken oprichten. Velen benijden ons deze moderne evaluatiemethode. Al vlug beschikt de school over audiovisuele apparatuur, retroprojectoren en videozalen. Intussen maken multimedia computers deel uit van het didactisch materieel.
Gedurende meer dan 30 jaar was een Spitfire uit de Tweede Wereldoorlog het onderwerp van bewondering voor alle voorbijgangers. Velen waren dan ook ontgoocheld als hij wordt vervangen door een F-104, die symbool moet staan voor de moderne tijd en de toekomst. In de loods staat ondertussen het vliegtuig van de vierde generatie, de F-16, een juweeltje op het gebied van elektronica en informatica en een heuse uitdaging voor onze leerlingen. Sinds 1988 heeft de Technische School werk gemaakt van de oprichting van een informaticacentrum dat deze naam waardig is. In de goed uitgeruste labs maken de allernieuwste snufjes op het gebied van composietmaterialen en optische vezels hun opgang.

1994 Een gedenkwaardig jaar

1994 is een bijzonder jaar voor Saffraanberg. De Technische School viert haar 50-jarig bestaan. Voor deze gelegenheid wordt een retrospectieve tentoonstelling georganiseerd en een historiek van de school in 3 delen gepubliceerd. Tijdens een militaire parade op het marktplein van Sint-Truiden, geeft de Stafchef van de Luchtmacht, Luitenant-Generaal Vlieger Vanhecke, aan de korpscommandant van de school, de oorkonde met de toestemming om de titel “koninklijk” toe te voegen aan haar vroegere benaming.

Klaar voor 21ste eeuw

Met het vallen van de muur van Berlijn verdwijnt ook de potentiële vijand. Hierdoor volgt, een volledige herstructurering van het leger die geen enkele eenheid spaart. Tengevolge van het nieuwe statuut wordt de vorming van onderofficieren herzien en de A2-cyclus tot de laatste twee jaren herleid.
Het opdoeken van een aantal eenheden doet het effectief van de Koninklijke Technische School (K Tech S) echter merkelijk aangroeien. Het militaire vormingscentrum van Koksijde en de niet-technische cursussen van Bevingen worden naar Saffraanberg overgeheveld. De academische afdeling krijgt een onderverdeling in 4 directies onder de benaming “Groep Vorming”.

Met uitzondering van de specialisatiecursussen voor luchtcontrole, weerkunde en brandbestrijding, staat Saffraanberg in voor alle cursussen voor het niet-varend personeel van de Luchtmacht, alsook voor de militaire vorming van de hulpofficieren-piloten van de Luchtmacht. Deze uitbreiding zal op korte termijn wel resulteren in plaatsgebrek. Vanaf 1990 start dan ook een grondige renovatie van de gebouwen. Niet alleen de logementsblokken, maar ook het imposante hoofdgebouw (Blok 13) krijgen een opknapbeurt. In mei 2001 vindt de officiële inhuldiging plaats. Dankzij deze vernieuwingswerken beschikt de K Tech S nu over lokalen die een modern onderricht mogelijk maken, onderricht gegeven door gemotiveerde militairen en burgerleraars. In dit 21ste-eeuws pedagogisch kader wordt alles in het werk gesteld opdat de leerlingen zouden slagen.

Nieuwe eeuw, nieuwe structuren, nieuwe uitdagingen…

In september 2000 gaat het nieuw concept voor de vorming van onderofficieren van start en in 2002 zorgde het herstructureringsplan Defensie ervoor dat de structuren, de werking en de mentaliteit binnen de K Tech S grondig wijzigen.

Vanaf 2006 staat de school een nieuwe ingrijpende uitdaging te wachten; naast de verhuis van de Voorbereidende Divisie van de Koninklijke Militaire School (VDKMS) van de site Laken naar de Campus Saffraanberg op 17 Augustus, zullen vanaf het schooljaar 2007-2008 ook de twee andere onderofficierenscholen van Zedelgem en Dinant geïntegreerd worden te Saffraanberg. Vanaf dat moment zullen alle militaire basisvormingen, de gemeenschappelijke voortgezette vormingen voor onderofficieren alsook de algemene technische opleiding voor de techniekers, gegeven worden in Saffraanberg, onder de nieuwe naam Koninklijke School voor Onderofficieren (KSOO). In piekperiodes zorgt dit voor de aanwezigheid van 1400 leerlingen op de campus. Teneinde deze leerlingen in de best mogelijke omstandigheden op te vangen en te onderrichten, zijn in 2005 grondige infrastructuurwerken begonnen: bestaande blokken worden gerenoveerd en omgebouwd tot les- of logementsblokken en er wordt een nieuwe logementsblok gebouwd. Die werken zorgen ervoor dat we 800 leerlingen in internaatsregime kunnen opvangen.

De roemrijke naam “Koninklijke Technische School”, lijkt gedoemd te verdwijnen, maar de leuze van de school heeft in de loop der jaren niets van haar glans verloren, en wordt nog steeds gevoerd door het Competentiecentrum voor de Vorming Steun Departement Techniek Air (CC Sp Dept Tech Air), een departement, dat de voortgezette gespecialiseerde vormingen van de Luchtcomponent verzekert, en eveneens gevestigd is op de Campus Saffraanberg.