Onze vormingen – KSOO
Start je als Onderofficier technicus?
Heb je interesse in techniek en wil je in dit domein verder ontwikkelen? Een technische achtergrond kan helpen, maar is geen must! Waag dan zeker je kans als Onderofficier technicus bij Defensie. Volgende technische specialisaties behoren tot het Departement Technische Vorming: luchtvaartmechanica en -elektronica.
In het Departement Technische Vorming, je kan ook de volgende niet-technische specialiteiten van de Luchtmacht vinden: Air Defence Controller, Air Mission Support en Meteoroloog.
In functie van de behoefte van Defensie kunnen bepaalde specialisaties wel of niet opengesteld worden, check zeker de verschillende vacatures op www.mil.be.

Als toekomstig technicus of meteokandidaat, zal je uitgenodigd worden voor de proeven schoolse kennis (PSK) om zo je basiskennis te testen alvorens de opleiding te mogen starten. Zorg dat je voorbereid bent door de FAQ – deel “Werving & Selectie” – Paragraaf “Proeven Schoolse Kennis (PSK)” te lezen!

Tijdens je technische opleiding krijg je vakken die gericht zijn op jouw specialisatie. Je krijgt een aanzienlijke hoeveelheid theoretische leerstof, die vanaf de basis wordt opgebouwd. Gedurende de opleiding schakel je stap per stap meer over op praktijklessen. Naast de technische opleiding krijg je ook de nodige militaire vaardigheden aangeleerd.

Ben je aangeworven met een specifiek diploma, dan is het mogelijk dat je voor een deel van de opleiding een vrijstelling krijgt zodat je opleiding beperkt wordt tot enkel het militaire gedeelte. Dit zou tevens betekenen dat je opleiding pas start in september. Vraag dit zeker na in het informatiecentrum!
De jaarplanning
Kandidaten vliegtuig-, marine- en landtechniek:
- Inlijving: medio augustus
- Militaire initiatiefase (2 tot 3 weken)
- start van de technische opleiding: begin september
– Technische cursussen worden regelmatig afgewisseld met periodes van militaire training. - Einde technische opleiding: uiterlijk op 21 juli.
- Dan Vervolgens komt de fase van specialisatie in een competentiecentrum.
Let op: voor vliegtuigtechnici zal de specialisatiefase deels plaatsvinden op de Campus Saffraanberg.
Air Mission Support, Air Control en Junior Meteo kandidaten:
- Inlijving: ofwel begin maart X ofwel midden september X
- Militaire opleiding (blok van 16 weken): na de Inlijving
- Begin algemene vorming :
– Kandidaten air mission support en air control: na een militaire opleiding, 11 weken cursus Engels, gevolgd door 7 weken algemene opleiding.
– Junior Meteo kandidaten: van januari X+1 tot juni X+1, 11 weken cursus Engels gevolgd door 9 weken algemene opleiding*. - Dan komt de specialisatiefase in een competentiecentrum.
* Voor degenen die in maart X zijn opgenomen, wordt de periode tussen het einde van de militaire opleiding en het begin van de cursussen Engels gevuld met stages in de eenheden.
Een doorsnee dag
Een doorsnee dag in het Departement Technische Vorming (DTV) waar de kandidaten-technici les volgen:
- 06:00-07:00 Wekken + Hygiëne + Karwei
- 07:00-07:30 Ontbijt
- 07:40-08:00 Vlaggengroet
- 08:10-12:00 Lesperiodes (4 AM)
- 12:00-12:55 Middagmaal
- 13:00-17:40 Lesperiodes (5 PM)
- 18:00 – 18:45 Avondmaaltijd
- 19:00-20:30 Studie/Les
- 20:45-22:00 Vrije studie
- 23:00 Doven van de lichten
In bepaalde periodes, en indien voldoende punten op de testen, kan je een keer per week avondvergunning krijgen. Dit houdt in dat je de Campus mag verlaten tot 23:00.
Briefing opleiding
Als technicus bij Defensie is een degelijke kennis van het Engels onontbeerlijk! Het is raadzaam om je niveau op te krikken voor je aan je opleiding begint. Kijk zeker op https://hotpot.klascement.net/en.htm, deze projectsite biedt een ruime waaier aan verrijkende oefeningen: good luck!
Zoek je de leerstof van een bepaalde richting, check dan onze FAQ!
Technische Vorming in het Departement Technische Vorming
Onderofficier student technische bachelor
Defensie biedt de mogelijkheid om als Onderofficier te studeren met het oog op het behalen van een bachelordiploma aan een Hogeschool naar keuze (Haute École Condorcet voor de Luchtmacht: Onderofficier avionica & mechanica).
Je studie wordt aangevuld met militaire training en sport tijdens de schoolvakanties of op contactdagen op zaterdag.
Je inschrijving aan de hogeschool, de verplichte boeken of software en je studentenkamer worden vergoed door Defensie.
Nadat je je bachelordiploma hebt behaald, begin je aan een veelzijdige en stimulerende loopbaan als kaderlid bij Defensie (er geldt een minimale dienstperiode).
Zelfs als je al in het bezit bent van een certificaat van succesvolle afronding van het eerste of tweede jaar van de bacheloropleiding, kun je bij Defensie in dienst treden en daar je studie voortzetten.
Opleidingsmogelijkheden voor de bachelor in techniek:
- Bachelor in de luchtvaart – luchtvaarttechnologie, specialisatie bemande luchtvaarttechnologie (mechanics & systems)
- Bachelor in de luchtvaart – luchtvaarttechnologie, specialisatie bemande luchtvaarttechnologie (avionics)
- Bachelor in elektromechanica – elektromechanica, mechanica, automatisering, onderhoudstechnologie of klimatisering
- Bachelor in elektronica en optronica
- Bachelor in elektronica – electronics & ICT engineering
- Bachelor informatica (ICT)
- Bachelor in scheepswerktuigkunde
- Bachelor bouwkunde
Onderofficieren luchtvaarttechnicus
Onze opleidingen tot luchtvaarttechnicus voldoen aan de BMAR (Belgian Military Airworthiness Requirements). Dit is een regelgeving die is gebaseerd op de Europese normen inzake luchtwaardigheid.
Het opleidingsconcept voor luchtvaarttechnici is onlangs aangepast om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de verwachtingen van jonge rekruten en de behoeften van Defensie.
De algemene technische opleiding bestaat voortaan uit de opleiding tot technici van categorie A.
Als Cat A-technicus kan je dan eenvoudige onderhoudstaken aan het vliegtuig uitvoeren.
Vervolgens kom je al snel in een eenheid terecht, waar je jouw kennis in de praktijk brengt en tegelijkertijd de verschillende aspecten van het beroep van technicus leert kennen. Na ongeveer 6 maanden moet je een beslissing nemen over de richting die jij aan jouw carrière wil geven. Je hebt of zij de volgende keuzes:
– Cat B1 worden: de technische opleiding voortzetten om technicus van categorie B te worden in de specialisatie mechanica (structuur & systemen, motoren, …), hetzij voor vliegtuigen, hetzij voor helikopters.
– Cat B2 worden: de technische opleiding voortzetten om technicus van categorie B te worden in de specialisatie avionica (boordelektronica).
– “Skilled Worker” worden: de opleiding voortzetten om je te specialiseren als schilder, plaatslager, overlevingstechnicus, bewapeningstechnicus of specialist in Non Destructive Inspection (NDI).
– Cat A blijven: geen aanvullende technische opleiding volgen en blijven werken als technicus bij het uitvoeren van eenvoudige onderhoudstaken.
Opmerkingen:
– De keuze om de opleiding voort te zetten om Cat B of Skilled Worker te worden, biedt carrièremogelijkheden die de deur openen naar meer diversiteit in de functies die men bekleedt en een hoger salaris.
– De beslissing van de technicus om Cat A te blijven, is niet definitief; je kan later ervoor kiezen om jouw technische opleiding voort te zetten als je dat wenst.
Onderofficieren luchtvaarttechnicus - Categorie A
De basisopleiding voor technici bestaat uit de Basic Training Categorie A, die 8 maanden duurt bij het Departement Technische Vorming van de KSOO in Saffraanberg, gevolgd door een korte technische opleiding gericht op het type vliegtuig waaraan je gaat werken.
Halverwege de Basic Training kies je het vliegtuigtype waaraan je zal werken, wat bepalend is voor de richting van jouw opleiding:
| Categorie BMAR | Luchtmacht |
| Cat A1 | Cat A-monteur voor vliegtuigen met turbinemotor |
| Cat B2 | Cat A-monteur voor helikopters met turbinemotor |
Onderofficieren luchtvaarttechnicus - Categorie B
De technici van categorie B keren terug naar de Departement Technische Vorming van de KSOO op de campus van Saffraanberg voor een periode van 15 maanden, waarin je de aanvullende basisopleiding volgt om door te stromen naar de hogere categorie, gevolgd door een Type Training van 3 tot 4 maanden, afhankelijk van het gekozen specialisme en het type vliegtuig.
| Categorie BMAR | Beroep |
| Cat B1.1 – Cat B1.3 | Luchtvaartmechanica (structuur, motor,…) |
| Cat B2 | Avionica (boordelektronica) |
INHOUD VAN DE BASIC TRAINING
De verschillende te volgen modules zijn vergelijkbaar met die welke zijn voorgeschreven in EASA Part 66 en die nodig zijn voor het behalen van een verplichte vergunning voor iedereen die een luchtvaartuig weer in dienst stelt na onderhoudswerkzaamheden.

Hoewel de cursusmodules die tijdens de opleiding van categorie A worden gevolgd vergelijkbaar zijn met die van de opleiding van categorie B, wordt de inhoud ervan veel uitgebreider behandeld in de aanvullende basistraining.
Naast deze modules staan er ook Engelse lessen op het programma om de taalvaardigheden te ontwikkelen die nodig zijn voor het beroep van luchtvaarttechnicus.
Type Training
| Type luchtvaartuig | Categorie | Lieu de formation |
| F-35 | B1.1 of B2 | 10de Wing – Kleine Brogel |
| A400M | B1.1 of B2 | Wunstorf (GER) of Airbus – Sevilla (ESP) |
| H145M | B1.3 of B2 | Airbus Helicopter – Donauwörth (GER) |
| NH90 NFH | B1.3 of B2 | Den Helder (NLD) |
| MQ9B | B1.1 of B2 | To be defined |
Niet-technische Vorming in het Departement Technische Vorming
SPECIALITEIT AC/AS
| Luchtmacht |
| Air Defence Controller |
| Air Ops |
| Air Mission Support |
| Air Traffic Control |
| Sensor Operator MQ-9B |
| Meteo |
Air Defence Control
Binnen de ADC zijn er twee mogelijkheden.
Air Defence Controller (AC21X – ADC)
De Onderofficier Air Defence Controller werkt als luchtgevechtsverkeersleider vanuit het Control & Reporting Centre (CRC) in Beauvechain.
Hij draagt bij aan de verdediging van het nationale luchtruim en leidt luchtintercepties.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO***
• Gevolgd door een opleiding aan de Control & Reporting (C&R) School in Beauvechain
• Air Surveillance Operator (AC22X – ASO)
De Onderofficier Air Surveillance Operator werkt vanuit het CRC in Beauvechain.
Hij is verantwoordelijk voor de identificatie van alle luchtverkeer in het Belgische luchtruim en voor het beheer van de datalink tussen het CRC en de militaire vliegtuigen.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO***
• Gevolgd door een opleiding aan de Control & Reporting (C&R) School in Beauvechain
*** Luchtvaart-Engels — Navigatie — Aerodynamica — Oorlogsrecht — Belgische Luchtmacht: Structuur, Platforms &
Wapens — NAVO — Militaire veiligheid — Intercomponentele operatiedoctrine
Air Ops (AS31O)
De Onderofficier Air Ops is verantwoordelijk voor het volledige beheer van individuele vluchten en grootschalige luchtmissies.
Hij fungeert als centrale coördinator binnen de luchtoperaties en houdt zich met name bezig met vliegtuigonderhoud, luchtverkeersleiding, vluchtplanning en het beheer van de bemanningen.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO***
• Gevolgd door een opleiding aan de Air Ops School in Beauvechain en in Duitsland.
*** Luchtvaart-Engels — Navigatie — Aerodynamica — Oorlogsrecht — Belgische Luchtmacht: Structuur, Platforms &
Wapens — NAVO — Militaire veiligheid — Intercomponentele operatiedoctrine
Air Mission Support (AS31X)
Na de opleiding aan het DTV kan de kandidaat kiezen tussen twee specialisaties: Air Intelligence (AS31A) of Air Mission Planner (AS31P).
De Onderofficier draagt bij aan de voorbereiding, opvolging en ondersteuning van
luchtmissies.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO***
• Gevolgd door een opleiding aan de Inlichtingen- en Veiligheidsschool (IVS) in Heverlee.
*** Luchtvaart-Engels — Navigatie — Aerodynamica — Oorlogsrecht — Belgische Luchtmacht: Structuur, Platforms &
Wapens — NAVO — Militaire veiligheid — Intercomponentele operatiedoctrine
Air Traffic Control (ATC)
• ATCO Assistant (AC25T)
De Onderofficier ATCO-assistent ondersteunt de luchtverkeersleider bij het verzamelen van vluchtgerelateerde informatie en bij de coördinatie van de vliegtuigen die op de frequentie vliegen.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO ***
• Gevolgd door een opleiding in de vliegende eenheden van Kleine-Brogel, Florennes, Beauvechain, Koksijde of Steenokkerzeel
• Air Information Manager (AC28X)
De Onderofficier Air Information Manager werkt samen met Skeyes en is verantwoordelijk voor de publicatie van de actieve zones in het Belgische luchtruim. Hij of zij zal werkzaam zijn op de locatie van Skeyes in Steenokkerzeel.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO ***
• Gevolgd door een opleiding binnen de Flight AIM in Steenokkerzeel.
*** Luchtvaart-Engels — Navigatie — Aerodynamica — Oorlogsrecht — Belgische Luchtmacht: Structuur, Platforms & Wapens — NAVO — Militaire veiligheid — Intercomponentele operatiedoctrine
Sensor Operator MQ-9B (AS32S)
De Onderofficier Sensoroperator zal in Florennes worden tewerkgesteld.
Hij of zij zal verantwoordelijk zijn voor het gebruik van de sensoren en voor de interpretatie van de beelden van de MQ-9B.
• Opleiding van ± 5 maanden bij het DTV/KSOO ***
• Gevolgd door een opleiding in Florennes, Lombardsijde, Heverlee en Waddington (VK).
*** Luchtvaart-Engels — Navigatie — Aerodynamica — Oorlogsrecht — Belgische Luchtmacht: Structuur, Platforms & Wapens — NAVO — Militaire veiligheid — Intercomponentele operatiedoctrine
Meteo
De Onderofficier Meteo voert waarnemingen en voorspellingen uit ten behoeve van Defensie.
• Opleiding van ± 6 maanden bij het DTV/KSOO: Engels — Engels-Meteo — Wiskunde — Natuurkunde.
• Gevolgd door een opleiding bij de Meteo Wing (Meteo W) in Beauvechain.
Veelgestelde vragen
Voorwaarden kandidaat-onderofficier technicus (niet via werving op diploma)
Voorwaarden om je kandidatuur te stellen als onderofficier:
- Belg of burger in een lidstaat van de Europese Unie
- Blijk van de onontbeerlijke morele hoedanigheden
- Bezit het diploma secundair onderwijs (of gelijkaardig)
- De leeftijd van 34 jaar (of 31 voor bepaalde functies) niet bereikt op 31 december van het wervingsjaar
Je zal getest worden tijdens je sollicitatie en selectie of je de juiste fysieke, intellectuele en morele capaciteiten hebt voor de door jou gekozen functie.
Naast de gewone testen heb je supplementaire testen “Proeven Schoolse Kennis” (PSK). Meer Info over de PSK kan je enkele paragrafen verder vinden.
Je kan enkel postuleren voor vacante plaatsen, check www.mil.be/jobs.
Op de functiefiche van je gekozen vacante plaats kan je ook zien of er bepaalde extra voorwaarden en leeftijdsbeperkingen zijn.
Inschrijven als kandidaat gebeurt via het informatiecentrum in je regio.
Voorwaarden kandidaat-onderofficier technicus (niet via werving op diploma)
Voorwaarden om je kandidatuur te stellen als onderofficier:
- Belg of burger in een lidstaat van de Europese Unie
- Blijk van de onontbeerlijke morele hoedanigheden
- Bezit het diploma secundair onderwijs (of gelijkaardig)
- De leeftijd van 34 jaar (of 31 voor bepaalde functies) niet bereikt op 31 december van het wervingsjaar
Je zal getest worden tijdens je sollicitatie en selectie of je de juiste fysieke, intellectuele en morele capaciteiten hebt voor de door jou gekozen functie.
Naast de gewone testen heb je supplementaire testen “Proeven Schoolse Kennis” (PSK). Meer Info over de PSK kan je enkele paragrafen verder vinden.
Je kan enkel postuleren voor vacante plaatsen, check www.mil.be/jobs.
Op de functiefiche van je gekozen vacante plaats kan je ook zien of er bepaalde extra voorwaarden en leeftijdsbeperkingen zijn.
Inschrijven als kandidaat gebeurt via het informatiecentrum in je regio.
Mee te brengen materiaal voor kandidaten-technici
LET OP! Je verblijft meteen een hele week op internaat! Voorzie voldoende kledij!
- ondergoed voor de gans week;
- toiletgerief: washandjes, donkere handdoeken, zeep, kam, tandenborstel, tandpasta, scheergerief voor de mannelijke kandidaten (het gebruik van een elektrisch scheerapparaat 220V is toegelaten, maar een klassiek systeem met scheermesjes moet ook meegebracht worden), spiegeltje, nagelborstel, nagelknipper, schaartje, …
- slaapkledij (pyjama, …);
- oude tandenborstel, harde en zachte borstel (reinigen en opblinken) en zwarte schoenblink;
- sportkledij:
- een paar sportschoenen met witte zool of non marking (indoor) zool;
- een paar outdoor sportschoenen (joggingschoenen);
- zwembroek (geen zwemshort) / badpak voor de vrouwelijke kandidaten (geen bikini);
- sportbeha voor de vrouwelijke kandidaten;
- zwarte lange loopbroek (tight) + 2 sport T-shirt.
- schrijfgerief: balpennen van verschillende kleuren, potlood, meetlat, gom, schrijfblok;
- vijf kleerhangers (met verbindingsstuk voor broek of rok);
- drie hangsloten type ABUS of YALE (waarvan 1 hangslot met een lange beugel van ± 9 cm *);
- badslippers;
- een reistas (geen valies / reiskoffer);
- twee keukenhanddoeken;
- linnenzak voor wasgoed;
- haarelastiekjes in donkere kleur en haarspelden (voor de vrouwelijke kandidaten);
- zwarte vuilniszak (voldoende om kledij droog te houden);
- zakgeld (zie volgende paragraaf);
- steunzolen (indien u die draagt);
- persoonlijke medicatie mag meegebracht worden;
- PC LAPTOP (niet verplicht maar wel zeer nuttig).
* in functie van de blok waarin je zal logeren zal je dit slot niet nodig hebben. Echter kunnen we dit niet voordien meedelen.
Proeven Schoolse Kennis (PSK)
Indien je kandidaat-onderofficier technicus bent, zal je buiten de testen die elke kandidaat moet afleggen ook nog bijkomende “Proeven Schoolse Kennis” dienen af te leggen.
Deze proef omvat het volgend vak:
Rekentechnieken (36 vragen)
De “Proeven Schoolse Kennis” gaan door op 23 november 2024, 28 juni 2025, 1 juli 2025, georganiseerd op de Campus Saffraanberg te SINT-TRUIDEN. Het plan om de KSOO te bereiken vind je in deze link.
De proef moet je oplossen met een zwarte balpen in een tijdspanne van 1u15, zonder rekenmachine en uiteraard zonder nota’s.
De te kennen leerstof, alsook een hele reeks aan vragen om je kennis aan af te toetsen en bruikbare linken naar websites kan je bekijken via deze link.
Contact : KSOO-PSK-ECA@mil.be
Infocentrum
In het informatiecentrum in jouw buurt kan je terecht met al je vragen.
Andere vormingen
Defensie rekruteert onderofficieren
Of je nu technisch talent hebt, een passie voor outdoor of gewoon goed bent in het werken met mensen...
Als onderofficier bij Defensie heb je een stabiele job met uitdagingen en doorgroeimogelijkheden.
Defensie rekruteert onderofficieren
Of je nu een technisch talent hebt, een passie voor outdoor hebt of gewoon goed bent in het werken met mensen...
Als onderofficier bij Defensie heb je een stabiele job, met uitdagingen en doorgroeimogelijkheden.